Truyền thuyết và nguồn gốc về Tết Trung thu Trung Quốc

Tết Trung thu Trung Quốc (中秋节) diễn ra vào ngày 15/8 âm lịch. Đây là một ngày lễ quan trọng với người dân Trung Quốc chỉ sau Tết Nguyên đán. Phong tục Tết Trung thu ở Trung Quốc bao gồm ngắm trăng, cúng trăng, ăn bánh trung thu, uống rượu quế, chiêm ngưỡng đèn lồng… Cùng Hán ngữ Trần Kiến tìm hiểu về ngày Tết Trung thu Trung Quốc nhé!

Nguồn gốc Tết Trung thu Trung Quốc

Nguồn gốc Tết Trung thu Trung Quốc bắt đầu từ tục thờ cúng mặt trăng và các hiện tượng tự nhiên vào mùa thu của thời cổ đại. Người xưa tin rằng trăng tròn tượng trưng cho sự viên mãn, đoàn tụ và mùa màng bội thu, vì vậy họ thường tổ chức lễ cúng trăng, ngắm trăng và ca ngợi vẻ đẹp của ánh trăng.

Đến thời nhà Hán, phong tục này trở nên phổ biến, và sang thời nhà Đường thì được hoàn thiện thành một lễ hội lớn. Từ đó, Tết Trung thu trở thành sự kết hợp của nhiều phong tục mùa thu như thưởng trăng, ăn bánh trung thu, uống rượu quế, treo đèn lồng…

Theo quan niệm dân gian, trăng tròn ngày Rằm tháng 8 còn mang ý nghĩa gắn kết gia đình, gợi nhớ quê hương, bày tỏ tình cảm với người thân. Trải qua hàng nghìn năm, Tết Trung thu không chỉ là lễ hội dân gian quan trọng mà còn trở thành di sản văn hóa tinh thần phong phú của người Trung Quốc.

Truyền thuyết về Tết Trung thu Trung Quốc

Truyền thuyết Trung Quốc kể rằng, Trái Đất khi xưa đã phải chịu sự thiêu đốt của mười mặt trời, vốn là những người con trai của Ngọc Hoàng. Người dân, các loài động vật và cỏ cây khi đó đều hứng chịu sức nóng từ nhiều mặt trời mà không thể phản kháng lại.

Sau này, một người có tài bắn cung kiệt xuất tên là Hậu Nghệ đã sử dụng cung tên bắn rơi chín mặt trời để giải cứu muôn loài trên thế gian khỏi nắng nóng. Nhờ chiến tích lẫy lừng đó, Hậu Nghệ đã được người dân tôn vinh là anh hùng, và được các vị tiên ban cho một viên thuốc bất tử coi như phần thưởng.

Dù được ban viên thuốc bất tử, nhưng Hậu Nghệ lúc đó đang có một cuộc sống hạnh phúc với vợ là Hằng Nga, nên anh đã quyết định cất viên thuốc đi.

Vào một đêm nọ, một học trò của Hậu Nghệ do nổi lòng tham và muốn chiếm đoạt viên thuốc quý nên đã đột nhập vào nhà anh. Khi đó Hậu Nghệ không có mặt ở nhà, nên Hằng Nga vô cùng sợ hãi. Để ngăn việc tên cướp có thể đạt được sự bất tử, Hằng Nga lúc đó đành nuốt viên thuốc.

Nhờ viên thuốc, nên Hằng Nga đã trở thành thần tiên và bay lên Mặt Trăng. Nhưng từ đó, cô buộc phải rời xa người chồng yêu dấu của mình. Vì nhớ thương vợ, nên Hậu Nghệ cứ vào mỗi đêm trăng tròn đều nặn bánh tròn có hình của Hằng Nga trên đó.

Người dân Trung Quốc sau này đã học theo Hậu Nghệ, và cứ đến ngày 15 tháng 8 Âm lịch hàng nằm lại tổ chức nặn bánh, cúng tổ tiên, làm đèn lồng… và gọi sự kiện này là Tết Trung thu. Họ cũng coi đây là một dịp để toàn bộ thành viên trong gia đình sum vầy bên nhau.

Phong tục thường làm trong ngày Tết Trung thu Trung Quốc

Thưởng nguyệt

Cúng trăng và thưởng nguyệt là phong tục quan trọng nhất của Tết Trung thu. Ban đầu được bắt nguồn từ hoàng thất, sau đó lan truyền trong dân gian, phát triển thành tục cúng trăng kiểu gia đình.

Trẻ em rước đèn lồng

Một phong tục rất quan trọng trong dịp Tết Trung thu là xem lễ hội đèn lồng. Thời xưa còn gọi là lễ hội đèn lồng. Lễ hội đèn lồng đoán câu đố về đèn lồng. Trên mỗi chiếc đèn sẽ có một câu đố thử tài người chơi. Ai đoán trúng sẽ có thưởng.

Trò chơi đoán câu đố trên đèn lồng

Nhắc đến Tết Trung thu, chắc hẳn ai cũng sẽ nghĩ đến việc ăn bánh trung thu. Thời xa xưa, hầu hết những chiếc bánh trung thu đều do chính họ làm ra. Làm bánh trung thu và ăn bánh trung thu trong dịp Tết Trung thu cũng là một phong tục rất quan trọng .

Ăn bánh trung thu – uống rượu quế

Trong dịp tết trung thu trung quốc, ngoài việc ăn bánh trung thu, bạn còn có thể nếm thử rượu quế thơm. Vào tháng 8, hoa quế rất thơm, rượu làm từ hoa quế có mùi thơm ngọt ngào. Vừa ăn bánh trung thu vừa uống rượu quế thơm ngọt ngào, các thành viên trong gia đình quây quần bên nhau để cùng nhau ngắm trăng sáng.

Một số phong tục độc đáo trong dịp Tết Trung thu Trung Quốc ở các địa phương

Phong tục Tết Trung thu: Tỉnh Giang Tây

Vào tối Tết Trung thu ở huyện Cát An, mọi ngôi làng đều đốt nồi đất bằng rơm. Sau khi sành đã nóng, cho giấm vào. Bằng cách này, hương thơm sẽ tràn ngập cả làng. Trong Tết Trung thu ở huyện Tân Thành, đèn lồng cỏ được treo từ đêm 11 cho đến ngày 17.

Phong tục Tết Trung thu: Tỉnh Tứ Xuyên

Ngoài ăn bánh trung thu, người Tứ Xuyên còn ăn bánh ngọt, ăn bánh mè, bánh mật ong… Ở một số nơi, đèn lồng làm bằng những quả cam được treo ở cửa để ăn mừng.

Phong tục Tết Trung thu Trung Quốc tại tỉnh Thiểm Tây

Vào đêm trung thu ở huyện Tây Hương, tỉnh Thiểm Tây, đàn ông chèo thuyền leo núi, còn phụ nữ bày tiệc. Dù giàu hay nghèo cũng phải ăn dưa hấu. Trong dịp Tết Trung thu, có người đánh trống dọc cửa, xin thưởng.

Phong tục Tết Trung thu: Tỉnh Giang Tô

Ở huyện Vô Tích, nhang được đốt vào đêm Trung thu. Thùng hương vẽ cảnh trong cung trăng. Ngoài ra còn có những lư hương dán những ngôi sao bọc giấy và những lá cờ nhiều màu sắc.

Phong tục Tết Trung thu: Tỉnh Phúc Kiến

Có rất nhiều phong tục ở miền nam Phúc Kiến. Ví dụ, người dân vùng Chương Châu sẽ “tôn thờ mặt trăng”, người dân vùng Tuyền Châu sẽ “cúng thần” và cầu mong những giấc mơ về sự bất tử.

Trong Tết Trung thu, những người phụ nữ chờ đợi trong các khu vườn ở Tấn Giang, Tuyền Châu và những nơi khác sẽ đến ruộng rau của người khác để ăn trộm hành lá và rau.

Họ sẽ nói bằng thổ ngữ Phúc Kiến “ăn trộm hành tây, cưới một người vợ tốt” (Tiếng Phúc Kiến, nghĩa là chồng)”. “Trộm rau lấy con rể tốt” để cầu hôn nhân hạnh phúc.

Phong tục Tết Trung thu Trung Quốc tại tỉnh Quảng Đông

Ở Triều Sơn, Quảng Đông có tục cúng trăng trong Tết Trung thu, chủ yếu là phụ nữ và trẻ em, có câu “nam không trăng không rằm, nữ không tế bếp”. Đêm đến, khi trăng sáng lên, các bà bày đàn ngoài sân, ngoài ban công.

Người dân địa phương cũng có thói quen ăn khoai môn vào dịp Tết Trung thu, ở Triều Sơn có câu: “Sông sông đối cửa, ăn khoai sọ sẽ ăn” để thu hoạch khoai môn và người nông dân có thói quen thờ cúng tổ tiên bằng khoai môn.

Phong tục Tết Trung thu: Tỉnh Sơn Tây

Nông dân ở huyện Khánh Vân thờ Thần Đất và Thung lũng vào ngày 15 tháng 8. Ở Chư Thành, Lâm Nghi, Cát Mặc và những nơi khác, ngoài việc cúng trăng, người ta còn phải xuống mộ để cúng tổ tiên.

Ở Lục An, tỉnh Sơn Tây đã tổ chức tiệc chiêu đãi con rể nhân dịp Tết Trung thu.

Ở huyện Đại Đồng, bánh trung thu được gọi là bánh đoàn viên, có tục canh gác vào đêm Trung thu.

Bạn có thường về nhà dịp Tết Trung thu. Đây là dịp gia đình đoàn viên và cả nhà cùng đoàn tụ để kể những câu chuyện của nhau. Hãy chia sẻ với mọi người về ngày lễ Trung thu của gia đình bạn nhé!

Hy vọng bài viết giúp bạn hiểu rõ hơn về nguồn gốc, truyền thuyết và phong tục Tết Trung thu Trung Quốc. Nếu muốn tìm hiểu thêm về văn hóa Trung Hoa hoặc học tiếng Trung, hãy liên hệ với Hán Ngữ Trần Kiến để được tư vấn.

📞 Thông tin liên hệ:
Hán Ngữ Trần Kiến – Trung tâm tiếng Trung uy tín tại Gò Vấp
Địa chỉ: 13 Đường số 1, Khu Dân Cư Cityland, Phường 7, Gò Vấp, TP.HCM
Fanpage: Hán Ngữ Trần Kiến
Hotline: 036 4655 191
Email: caulacbotiengtrung365@gmail.com